Salsa 

Merengue

 Bachata

Samba

Ragga

 

Salsa 

 

Salsa: de dans

Vrolijk, levendig en energiek. De sensuele, sprankelende klanken van de Latin muziek brengt zelfs de meeste houterige Nederlander aan het bewegen.

 

Volgens de mythe van de Cubaanse Salsa ligt de oorsprong van deze dansmuziek op Curacao. Voordat de slaven naar Cuba werden verscheept, werden ze met kettingen aan elkaar vastgebonden. Die geketende voeten schuifelden ritmisch de loopplanken over. Twee passen naar voren en drie opzij. Die basis kent Salsa nog steeds. Het basisritme van salsa herhaalt zich dan ook elke acht tellen, één maat voor je rechterbeen en één maat voor je linkerbeen.

 

Salsa is een uitdaging voor elke danser. Ritmisch, sensueel en uitbundig, maar tegelijkertijd ook stijlvol. De energieopwekkende muziek neemt het danspaar of danser aan de hand mee in een eigen wereld van veel bewegingen, draaien en wendingen op het tempo van de muziek.

 

Salsa: geschiedenis

De son (later salsa) werd door de Cubanen naar New York meegebracht. Door kruisbestuiving tussen de andere Latino's en de beschikbaarheid van nieuwe instrumenten en elektronica werd son salsa. Veel oudere Cubanen zeggen dat salsa in essentie eigenlijk de muziek is die in de jaren veertig in Cuba werd gespeeld. In de film "Las raises de la salsa" (de wortels van de salsa) werd gesproken van son con son. Daarmee trachtte men aan te geven dat de hedendaagse salsa een krachtige uitvoering is van de traditionele son. In essentie is het ritme van de salsa, de clave en de accenten weliswaar hetzelfde als de son, toch is salsa niet hetzelfde. Het klinkt namelijk geheel anders. Salsa mag dan gebaseerd zijn op een oud concept, het is wel muziek van deze tijd. Muziek die strak wordt gespeeld, waarbij gebruikt gemaakt wordt van moderne opnametechnieken waardoor het goed in het gehoor ligt. Salsa voldoet aan de eisen van de dansers van deze tijd en klinkt als een klokje, ook in een dansclub. De moderne salsa is sterk genoeg gebleken om het op te nemen tegen de westerse rock en dance-industrie. Salsadansen wordt wereldwijd gepraktiseerd en via de salsa ontstaat ook de interesse in andere Latin ritmes. Gek genoeg is het momenteel de oude son die de interesse voor de moderne salsa wekt! Hoe het ook zij, alles is een erkenning van de kracht en schoonheid van de Latin muziek.Ondertussen in Havana. Terwijl de Salsa uit New York vanaf de jaren zeventig de wereld begon te veroveren, gingen ook in Cuba de ontwikkeling van bijvoorbeeld de son door. In eerste instantie zat die ontwikkeling vooral in het toevoegen van meer instrumenten zoals een blazerssectie, piano, bongo’s en kleine percussie, conga’s, fluit en viool. Hierdoor groeiden de son-trio’s en kwartetten uit tot sextetos en uiteindelijk tot charanga orkesten zoals Original de Mazanilla, Orquesta Reve en Grupo Manguare. Er werd echter ook naar nieuw wegen gezocht. Dit ging zowel door het gebruiken van jazz elementen zoals bijvoorbeeld bij Irakere te horen is. Anderzijds werd gezocht naar nieuwe ritmes. Een goed voorbeeld hiervan is de Songo die Juan Formell en zijn band Los Van Van ontwikkelde. De son is echter altijd de leidraad gebleven. Ook bij de moderne muziek van Cuba waaraan de naam timbre wordt gegeven. Basis is de son, maar hieraan zijn scherpere breaks en accenten toegevoegd. Ook wordt gebruik gemaakt van drumstel en synthesizers. Voorbeelden van deze moderne populaire Cubaanse zijn Climax, Manollin en La Charanga Habanera.    

 

Merengue

 

Merengue: de dans

De Dominicaanse ‘merengue’ is waarschijnlijk genoemd naar een mengsel dat gemaakt wordt van suiker en opgeklopt eiwit. Luchtig, schuimend en opzwepend…

 

Merengue is het vrolijke zusje van de salsa. Het tempo ligt hoger, maar de basisdanspas is simpeler. Elke vier delen van een vierkwartsmaat staan voor een beweging. De merengue is dan ook makkelijker te leren. Bij deze dans gaat het vooral om de soepele heup- en beenbewegingen. 

 

De Merengue heeft een sensueel en volks karakter. Er kan in paren gedanst worden maar ook individueel; mannen en vrouwen dansen op uitdagende manieren om elkaar heen

 

 

Merenque: geschiedenis

De merengue komt oorspronkelijk zowel uit Africa, Haïti als Cuba waar hij bekend is onder de naam "mirengue of marengue" en een ritme uit de Tumba Francesa (Santiago de Cuba) betreft.
Toen de Cubaanse Tumba Francesa of danzon/danza populair werd in de Dom. Republiek is men vooral dat deel gaan spelen dat "merengue" werd genoemd. Toen de Dominicanen naar New York kwamen namen ze "hun muziek" mee die hier in latin jazzbands wordt gespeeld.
In Nederland kennen we alleen de Son (Montuno) en Merengue uit New York gespeeld door latin jazzbands (conjunto) met grote invloeden uit de acrobatische jazz(dans). In de landen van oorsprong wordt op deze muziek natuurlijk heel anders gedanst!

De vrolijke merengue is de meest populaire en meest verspreide Dominikaanse dans en wordt daar bij elke feestelijke gelegenheid, religieus of werelds, ten gehore gebracht, met als hoogtepunten het jaarlijkse Merengue Festival in de zomer, het karnaval en het Latin Music Festival aan El Malecon in Santo Domingo. De merengue werd populair tegen het midden van de 19de eeuw. Niet veel later verspreidde zij zich over het hele Caraibische gebied en over Zuid-Amerika, mede door toedoen van de Dominicaanse dictator Trujillo. De man, regerend van 1930 tot 1961, stamde zelf van boeren af en maakte er een erezaak van om de merengue te promoten. De maatschappij-kritische teksten moesten er wel aan geloven, maar hij verschafte de musici een forum.

De merengue is nu een van de gevestigde Latijns-Amerikaanse dansen en één van de weinige die naast de salsa standhoudt.

De verspreiding van de merengue ging niet altijd zo gemakkelijk. In 1849 werd in Puerto Rico een dans verboden op bevel van gouverneur Pezuela. Het besluit ging als volgt: "De dans, algemeen gekend als de merengue, zaait verdorvenheid op dit eiland onder de mensen die haar dansen en is een schandelijk zicht voor diegenen die haar aanschouwen. Vanaf heden wordt zij verboden, op straffe van een boete van 50\\$ voor diegene die haar in zijn huis toelaat en 10 dagen celstraf voor diegene die haar danst."

Er wordt beweerd dat de oorsprong van deze dans in Cuba ligt. Het zou een onderdeel geweest zijn van de Cubaanse URPA of UPA Habanera en vervolgens door de Dominicanen tot een onafhankelijke muziekstijl zijn ontwikkeld.

Er doen twee leuke verhalen de ronde over het ontstaan van de merengue. Het meest aannemelijke vertelt hoe de slaven die aan elkaar geketend waren zich daardoor gedwongen zagen met één been te slepen terwijl ze suiker sneden op de slagen van de drums. Een tweede vertelt over een grote held die aan zijn been werd gewond in één van de vele revoluties in de Dominicaanse Republiek. Toen zijn dorpelingen hem verwelkomden met een groot feest voelden de dansers zich verplicht, uit eerbied en meegevoel, te hinken en met hun voet te slepen.

De merengue werd vermoedelijk genoemd naar het mengsel dat men maakt van suiker en opgeklopt eiwit. Omdat het opzweept en luchtig en schuimig is, wie weet? Op Haiti bestaat er een gelijkaardige dans die de meringue heet, met Creoolse teksten, meer melancholie en waarbij de gitaar de plaats van het accordeon inneemt.

Er is heel wat variatie in snelheid bij de merengue. De Dominicanen houden van merengue die steeds sneller wordt naar het einde van de dans toe. Op landelijke Dominicaanse dansvloeren draait men vaak een bolero die plots overgaat in een merengue om te eindigen als een lichte, snelle jive. De meer bekende ballroom-merengue daarentegen is trager, met minder hevige heupbewegingen.

De basispassen van de merengue zijn heel eenvoudig. Men danst op 2 x 4 tijden, in koppel, de man met zijn rechterarm rond de vrouw en haar leidend met haar rechterhand in zijn linker. Dit kan op twee manieren: in onafscheidelijke wals-houding, of met individuele figuren zonder elkaars hand los te laten.

De traditionele bezetting voor een merengue-orkest bestaat uit, de guïra (= soort kalebas), de guayano (= metalen rasp, afgeleidt van de keukenrasp), de accordeon en de bass drum. Door de invloed van de Puertoricaanse danza gebruikt men op vele plaatsen in de Dominicaanse Republiek ook de bombardino, een kleine tuba.

Sinds de zestiger jaren met als voortrekker Johnny Ventura, worden ook high-tech instrumenten gebruikt en is de merengue sterk onderhevig geweest aan Noord-Amerikaanse invloeden. Het ritme is echter zo goed als onveranderd, zelfs in radicale versies zoals die van de momenteel populaire Juan Luis Guerra.

De merengue-orkesten hebben de bijnaam pri pri of ook wel perico ripiao (=hevige parkiet).

De meest bekende componist van merengues was Luis Alberti. Met het nummer "Compadre Pedro Juan" verwierf hij internationale bekendheid

Bachata

 

Bachata: de dans

De Bachata trekt de aandacht van alle mannen. De gitaarmuziek in vierkwartsmaat gaat bijna altijd over romantiek en de liefde. Over het algemeen dans je hierbij ook met een partner, waarbij je dicht tegen elkaar aandanst of elkaars handen vasthoudt. De dans bestaat uit kleine stapjes, terwijl je je bovenlichaam zo goed als stil houdt.

Bachata kent een klein, steeds terugkerend ‘hupje’, dat meestal met de heup wordt uitgevoerd.

 

Bachata: geschiedenis
Gedurende de jaren 50 verspreide de bolero zich over het hele zuid americaanse continent.
De snelle merengue genaamd perico ripia was heel populair in het platteland,
maar de mensen wilden iets rustiger en zo kreeg de bolero een kans.

De muziek was heel populair bij de laagste bevolkings klasse.
Maar de mensen wilden niet de traditionele boleros maar iets eigens.
Zo ontwikkelden ze hun eigen stijl wat de Bachata nu is.
Bachata kent ander namen zoals : musica de guarda cobrao.
( politie mensen of militairen die na ontvangst van hun salaris naar de kroegen gingen
om daar hun verdriet door middel van Bachata en drank te proberen vergeten).

Musica De Amargue ( triest muziek),
Saca Lagrimas ( bachata is in staat om je te laten huilen),
Musica De Cuero ( hoeren muziek ),
"Pena De Hombre was een soort bolero,
dat heel populair werd bij de laagste bevolkings klasse rond 1960 en sindsdien
begon de nieuwe stijl van Rafael Encarnacion.
 

De bachata kreeg een nieuwe kans sinds Juan Luis Guerra een
nieuwe bachata stijl opnam bij zijn cd bachata Rosa,
en sindsdien is bachata populairder dan de merengue en verovert de hele wereld.
Bachata is ritmisch, melancholies en sensueel.
 

Samba

 

Samba : de dans

Een dans vol vrolijkheid!

De meeste beroemde Braziliaanse dans en de dans van het carnaval in Rio. Relaxed en losjes, maar met een ander ritme opeens energiek en dynamisch. Voor deze dans is een flirterige, uitbundige sfeer nodig.

Bij samba wordt vooral met de onderkant van het lichaam (heup, been en voet) gedanst. De ritmische, vloeiende heupbeweging speelt een belangrijke rol in de dans.

Hoe beter de samba gedanst wordt, hoe beter het is voor de taille.

 

Samba: geschiedenis

De Nieuwe Wereld (de beide Amerika's) werd van origine bevolkt door allerlei indianenstammen. Maar toen de kolonisatie eenmaal goed op gang kwam (vanaf omstreeks 1500) was het met deze inheemse volken snel gedaan. De meeste Indianen werden uitgemoord door de Europese overheersers. Een kleine minderheid werd als slaaf te werk gesteld op de plantages.
Daarnaast ontheemde de slavenhandel ook nog eens honderdduizenden Afrikanen. Vooral vanuit de Portugese koloniën Mozambique en Angola werden mensen zonder pardon naar Brazilië verscheept.

Samensmelting van culturen
In de Braziliaanse muziek komt de samensmelting van de Indiaanse, Europese en Afrikaanse cultuur tot uiting. Braziliaanse muziek is dan ook bijzonder gevarieerd! De specifieke bijdrage van elk van de drie culturen is moeilijk te achterhalen, maar er klinken bekende tonen door in de hedendaagse Braziliaanse muziek. Bepaalde Braziliaanse ritme-instrumenten doen bijvoorbeeld denken aan elementen uit de Portugese volksmuziek. En het ritme van de samba is zonder twijfel afkomstig uit Afrika.

Musica Popular Brasileira
De hedendaagse Braziliaanse muziek kent verschillende stromingen. Eén van die stromingen staat bekend onder de naam Musica Popular Brasileira. Wij zouden zeggen: populaire muziek.
De eerste populaire muziekstijl die ontstond was de choro, luchtige salonmuziek waarin mandoline en dwarsfluit de boventoon voerden. Choro was de eerste muziek met een onmiskenbare Braziliaanse sound. Het zou een belangrijk ingrediënt blijken voor de verdere ontwikkeling van de populaire Braziliaanse muziek omdat het ruimte bood voor improvisatie.

Nieuw muziekgenre
In het begin van deze eeuw was in Rio de Janeiro een roerig straatleven ontstaan. De nieuwe sloppenwijken liepen vol met werkloze landarbeiders uit Bahia en immigranten uit Portugal. Ze namen hun Afrikaanse en Portugese tradities met zich mee. Zo ging elk van de groepen op gezette tijden de straat op met optochten en processies.
Terwijl in 1914 Europa vlam vatte, traden in Rio Italiaanse operagezelschappen op en zongen Cubaanse zeelui de habanera op de kades. Het was gedurende deze hectische periode van Braziliaanse verstedelijking dat een nieuw genre muziek kwam bovendrijven: Samba!

SAMBA!
Het woord samba staat oorspronkelijk voor een uit Afrika naar Brazilië meegevoerde kringdans. De deelnemers staan daarbij trommelend en handen klappend in een cirkel. Eén van de deelnemers komt naar voren, voert een solo uit en raakt een andere deelnemer met de buik aan, die dan op zijn beurt weer een solo uitvoert. Zo komen alle deelnemers aan hun trekken.
Dat moment van aanraking met de buik, die "stoot met de navel" wordt in Angola semba genoemd en heeft de kringdans zijn Braziliaanse naam samba de roda gegeven.
Waarom ook de gecomponeerde carnavalsmuziek destijds de naam samba meekreeg is eigenlijk nooit helemaal duidelijk geworden. De carnavalshit Pelo Telefone (1917) die de geschiedenis inging als de eerste samba op grammofoonplaat, werd in die tijd nog gewoon tango brasileiro of maxixe genoemd.

Ragga

Ragga: de dans

Oefen die heupen maar alvast! Billen naar achter en borsten naar voren!

Ragga is een sensuele dans. De muziek moet je in je hart voelen. Het gevoel met de muziek is heel belangrijk. De dansbeweging komt uit de heupen. Met ritmische dans, been- en armbewegingen komt de op-en-top verleidelijke vrouw naar boven. Uitdagen en verleiden, maar ook zelfverzekerd en zelfs een tikje arrogant overkomen zijn belangrijke ingrediënten van een ragga-les. Met elke beat breng je het hoofd van een man op hol. Niet voor niets is ragga lichamelijk, maar ook emotioneel zwaar.

Ragga: woordenboek

Reggaeton Slang Woordenboek
In Spaanstalige Reggaeton teksten worden naast de gebruikelijke Spaanse woorden ook niet officiële en zelfbedachte woorden gebruikt. Een overzicht van deze woorden met de Nederlandse vertaling zal hieronder worden gegeven..

Dit zijn woorden die worden gebruikt in conversaties en in Reggaeton songs.
Bijeengebracht en gecorrigeerd door Dave.
Vertaald door Hansupreme. Bron www.reggeatonline.net

Abusador(a): Voor een man: Iemand die anderen misbruikt. Voor een vrouw: Een hartenbreker, een vrouw die mannen misbruikt

A Fuego: Super Cool, Wanneer iets buitengewoon tof is Zie ook: A fueguembel, fuegoski, a fueguillo.

Acapella: Zingen zonder achtergrond muziek/beat.

Acicalao: Iemand die zeer strak gekleed gaat, Dressed to Impress, Goed uitziend. Zie ook: Filoteao', acicalate, acicalao (a).

Aka: AK 47 (geweer)

Al Callao: Dit woord wordt gebruikt om het publiek op te zwepen, als “Laat je Horen” of “Make some noise”

Al Garete: Wanneer een feest of iemand door het dolle heen gaat.

Alicate: Een marionet, iemand die iemands anders zaken regelt. Zie ook: alicaton, secuaces, marioneta.

Anormales: Dit is een manier van zeggen voor “mijn crew” of “mijn gang” of wanneer iemand zijn groep “de besten” of “de geksten” noemt. Meestal is het Hector die dit woord gebruikt wanneer hij een compilatie cd maakt met meerdere zangers.

Arrebatao: Euforie, Op het hoogste punt van euforie, onder invloed van drugs. Zie ook: arrebatate, arrebato, arrebatando.

Babilla: Het lef hebben om iets te doen of om iets te zeggen, met andere woorden “de ballen hebben om”.

Backeo: Dialect voor het woord “back up”. (iets achter de hand houden)

Bananas: Een andere manier om “cool” of “leuk” te zeggen

Bellaco(a): Iemand die geil is, met een groot sexueel verlangen. Zie ook: Bellaqueo, bellaquear, bellaqueando, bellaquera.

Bicha: Een meisje dat vol zit van haar zelf, ze gelooft dat ze beter is dan wie dan ook, meestal wordt dit gezegd tegen vrouwen uit de “hogere” klasse of een goede status.

XXXXX: Mannelijk sexueel orgaan.

Bichote(a): Iemand die de leiding heft over een groep, ook wel gebruikt met de betekenis PIMP.

Blin Blin: “Bling” ook wel juwelen, zolang het maar glinstert, blinkt en schijnt.

Blinblineo: Laten zien dat je bling/juwelen hebt.

Boconear: Verklikken, verraden, iemand naaien, te veel praten.

Buduska: Een vrouw met overgewicht.

Bugarron: De “man” binnen een homosexueel duo/stel.

Burlish: Wanneer er over iemand wordt geouwehoerd, of wanneer iemand voor schut wordt gezet of misbruik van word gemaakt.

Boster ('Bostel'): De baas van een organisatie, iemand die backup kan verlenen.

Cabezear: Het geven van orale Sex. Zie ook: Cabezeo, capotear, capoteo.

Camón: Iemand die al zeer lang sexueel actief is.

Candela: Vuur of vlam, hitte, passie.

Cangri: Iemand met stijl, die er goed uitziet, zich goed kleed, en goed is in alle dingen die hij/zij doet.

Caseria: De jacht. Het kan betekenen de jacht naar een partner, maar meestal wordt het gebruikt als de jacht naar bloed, om te doden. Wordt meestal gebruikt in Tiradera.

Caserio: De buurt, de barrio, de projecten.

Chambonear: Dansen op Reggaeton. In een auto; het gaspedaal indrukken. Tijdens een gevecht; de geweren klaar maken om te schieten.

Charro: Een belachelijk iemand, een dom persoon. Zie ook: Pera.

Choca: Wanneer iets je aan het denken zet, wanneer je iets dwars zit.

XXXXXX: Vrouwelijk sexueel orgaan.

Clavar: Sex hebben met iemand. Zie ook: (te) clave, clavo; Puyar.

Cocolo(a): Een Afrikaanse Amerikaan. Gebruikt om een donkere persoon te beschrijven.

Cónsul: Een goede vriend die altijd dicht bij je staat.

Corbeja: Een hoer. Zie ook: Parga, Sata, Ingra, Geisha, Cuero, Cuerua’.

Corillo: Een groep vrienden, een gang die altijd bij elkaar is, iemand’s crew.

Dembow: Een ritme gebruikt om Reggaeoton beats te beschrijvena.

Fantasmear: Stalken, volgen, of opjagen. Zie ook: Fantasmeo, Merodeo, merodear.

Feca(s): Leugen(s), valse voorwaarden, aandringen. Zie ook: fequero(a), cuento, cuentero.

Flow: Stijl, Ritme, Teksten; en Voortzettingen van deze woorden.

Frontear: Afkomstig van het woord “frontin’.” Dit betekent te veel praten.

Fuetazo: Dit woord wordt gebruikt om een meisje te straffen, of om haar een klap toe te brengen. Zie ook: Fuete, Azote, Latigo, latigazo.

Full(s): Automatische geweren/pistolen, A-K’s.

Gangster: Een gangster, ook wel slechterik.

Gatillero: Een huurmoordenaar, iemand die mensen dood voor geld.

Gato(a): Een jongen of een meisje, Zoals iemand aanspreken met “poes”

Girlas ('Guirlas'): De vrouwen. Zie ook: yal, gal, gatitas.

Guasa: Een leugen, of ookwel iemand die liegt en te veel praat.

Guayar: Grindin’. Heel dicht bij iemand dansen. Zie ook: Guayando, rozando, raspando.

Guillaera: Houding, Een hoge pet van zichzelf op hebben. Zie ook: Guillar.

Guillao(a): Iemand die gelooft dat hij of zij iemand is die hij of zij in werkelijkheid niet is. Iemand die ergens vol van zit.

Hanguear: Rond hangen.

Inyectando: Aansporen, aanzetten (van anderen).

Ir a to'a: Iets doen tegen elke prijs. Het maakt je niet uit

Jibaro: Een inheems persoon afkomstig van het platteland , ook wel afstammeling van een inheemse stam vanuit zowel de bergen als van het platteland. Dit woord wordt ook wel gebruikt om een persoon te beschrijven die nieuw is bij iets of iemand.

Liga: Verbinden, zoals bij vergelijken. Zie ook: talla, competencia, match.

Masacote: Een Grote penis. Medio Posillo: Korte hoeveelheid tekst.

Melones / limones: (vrouwen) grote borsten / kleine borsten, Fruit wordt gebruikt om de borstgrote te omschrijven.

Metal: Hand pistolen, geweren. Zie ook: (la) corta.

Nebuloso: Iets raars, Door laten schemeren dat iets niet duidelijk is. Zie ook: Nebulear, nebuleando.

Pasto: De kruiden, Marihuana, Wiet,

Patrulleo: Een oogje in het zeil houden Zie ook: Velar, wachar, patrulleando.

Pegado: Overal bekend zijn, overall worden gehoord. Zie ook: Rankeao.

El Perro: AIDS.

Perrear: Een manier om te beschrijven hoe op reggaeton moet worden gedanst. Het woord betekent doe het als een hond of ook wel op zijn hondjes, dicht bij elkaar dansen.

Perreo: Dansen op Reggaeton. Zie ook: Perreando, guayar, guayoteo, sobeteo.

Pichaera: Iemand negeren, je afkeren van iemand.

Plasta: Een slechte zanger.

Popos: Politie

Rankea'o(a): Beroemd zijn en boven iedereen staan.

Rebuleo: Een gevecht, verwarring, comotie. Zie ook: Rebulu, rebulear, rebuleando.

Relajando: Rond rotzooien, ouwehoeren.

Roncar: Groot praat hebben, bluffen over jezelf tegenover anderen. Zie ook: Roncadera (ronca’era), roncando, roncador(a).

Sandunga: De muziek, het ritme, het feest. Zie ook: Sandungueo, sandunguear, sandunguero(a)

Socio: Een vriend, een kennis, kan sarcastisch worden gebruikt tegenover vijanden.

Suelto(a): Een man of vrouw die “makkelijk” is, ookwel losjes.

Tiradera: Lyrische aanval of oorlogsvoering. Dit word gebruikt om bekendheid en respect af te dwingen. Zie ook: Tiraera.

Tirar: Dissen, vernederen, iemand beledigen.

Tirarse: Er van af hangend hoe het wordt gezegd kan het verliefdheid betekenen, maar ook er met iemand dieper op ingaan.

Trambo: Een truc, iemand bedriegen of voor schut zetten. Zie ook: trambuqueo, truqueo, truquear.

Tripear: Trippen, raar gedrag, dingen zeggen die niet zo zijn.

Sin Jockey: Single; Zonder vriend, alleen zonder mannelijke begeleiding.

Yal(es): Een term die naar vrouwen wijst.